در کنار داشتهها و توانمندیهای بینظیر خراسان جنوبی با غنای معدنی بسیار، محصولات کشاورزی مزیت دار و خاص جهانی، قابلیتهای گردشگری و تاریخی آن چه میتواند به عنوان یکی از راهبردهای اقتصادی در این استان به اصطلاح کمتر توسعه یافته به مدد اقتصاد آن آیید انرژیهای خدادادی پاک و رایگان خورشید و باد است.
خراسان جنوبی با ۳۰۰ روز آفتابی و بادهای ۱۲۰ روزه سیستان که به مدد استمرار قهر طبیعت به نیمی از سال افزایش یافته میتواند منبع بسیار خوبی برای تولید انرژیهای پاک باشد و حتی زمینه ساز تغییر چهره اقتصادی خراسان جنوبی نیز شود.
برخی کارشناسان از تابش ۳۰۰ روزه خورشید و وزش بادهای ۱۲۰ روزه سیستان در خراسان جنوبی به عنوان «ثروتها و فرصتهای مغفول مانده» یاد میکنند که در صورت توجه و سرمایهگذاری روی این منابع عظیم خدادادی، این استان به قطب اقتصادی و تولید انرژی شرق کشور تبدیل میشود.
به گفته کارشناسان ساعات آفتابی به طور متوسط در خراسان جنوبی به سه هزار و ۲۰۰ ساعت در سال و حتی بیشتر نیز میرسد، به طوری که در برخی شهرستانهای خراسان جنوبی از جمله طبس مقدار تابش ۴۸۱ (کالری بر سانتیمتر مربع در هر روز) است.
این نُرم مقدار تابش تقریبا در شهرستانهای سرایان، بیرجند، قاینات، بشرویه و نهبندان نیز بین ۳۵۰ تا ۴۸۰ (کالری بر سانتیمتر مربع در هر روز) است.
همچنین براساس گزارش سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) ۲۹ سایت انرژی خورشیدی در خراسان جنوبی شناسایی شده که ظرفیت تخمینی آن سه هزار و ۶۶۵ مگاوات است بنابراین این استان مرزی و کویری به دلیل شرایط خاص آب و هوایی و وسعت زیاد ظرفیت خوبی برای استقرار سامانههای خورشیدی در کشور دارد.
خراسان جنوبی دارای دالانهای بادی مناسب برای ایجاد نیروگاه بادی نیز است و شرایط مستعد اجرای طرحهای انرژیهای بادی را دارد، به عنوان مثال در بخش انرژی باد وجود دالان بادی در مناطق مختلف شهرستانهای درمیان، نهبندان و سربیشه، «آفریز قاینات» و «کجه و چهنوی فردوس» بهترین ظرفیت برای اجرای طرح نیروگاههای بادی است.
براساس تحقیقات به عمل آمده میانگین سرعت باد برای به صرفه بودن تبدیل انرژی باد به برق حدود ۲۳ کیلومتر در ساعت است در حالی که سرعت باد در برخی مناطق خراسان جنوبی نزدیک به ۳۳ کیلومتر در ساعت به عنوان بهترین نُرم است.
تکیه بر انرژیهای نو و تجدیدپذیر همواره جزو دغدغههای رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز بوده است، به طوری که ایشان سال ۷۹ در راستای ابلاغ «سیاستهای کلی نظام در بخشهای امنیت اقتصادی، انرژی، منابع آب، بخش معدن، منابع طبیعی و حمل و نقل به روسای قوای سه گانه» بر ایجاد تنوع در منابع انرژی کشور و استفاده از آن با رعایت مسائل زیست محیطی و تلاش برای افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر با اولویت انرژیهای آبی و همچنین تلاش برای کسب فناوری و دانش فنی انرژیهای نو و ایجاد نیروگاهها از قبیل بادی و خورشیدی و فسیلهای سوختی و زمین گرمایی در کشور، تاکید کردند.
همچنین در بند ۱۳ سیاستهای کلی برنامه ششم توسعه که سال ۹۴ از سوی معظمله به قوای سهگانه ابلاغ شد، «افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر و نوین و گسترش نیروگاههای پراکنده و کوچکمقیاس» را مورد تاکید قرار دادند.
در این بین خراسان جنوبی به عنوان قطب منابع عظیم طبیعی از جمله تابش آفتاب و باد باید سهم قابل توجهی در تولید انرژی همچنین پیشرفت اقتصادی منطقه داشته باشد که در چند سال اخیر زیرساختها و برنامههای مناسبی در این حوزه اجرا شده یا در دست اقدام است.
